Istnieje od 13 lutego 1945 roku


90-508 Łódź, ul. Gdańska 100/102
tel.: +48 (42) 636 68 35
NIP: 727-278-76-21 
 Nr. R-ku: 18 2490 0005 0000 4500 4350 8143


spis treści
Adam Ważyk



Szusty prezes Związku Literatów Polskich oddział w Łodzi


Adam Ważyk, właściwie Adam Wagman ( ur.17 listopada) 1905 r. w Warszawie, zm.13 sierpnia 1982 r. w Warszawie) ? poeta, prozaik, eseista, tłumacz pochodzenia żydowskiego.
W latach 1924 ? 1925 członek redakcji ?Almanachu Nowej Sztuki?,współpracownik ? Zwrotnicy?. Był recenzentem filmowym dziennika ?Nasz Przegląd?.W okresie przedwojennym wydał m. in. zbiór opowiadań ?Człowiek w burym ubraniu? (1930) i powieść ?Mity rodzinne? (1938).
Po wybuchu II wojny światowej przebywał we Lwowie, gdzie stał się entuzjastą wcielenia ziem polskich do sowieckiej Ukrainy Radzieckiej. 19 listopada 1939 roku podpisał oświadczenie pisarzy polskich entuzjastyczne wobec przyłączenia Zachodniej Ukrainy do Ukrainy Radzieckiej.
Publikował m.in. w gadzinówce ? Czerwony Sztandar?. Od września 1940 r. w Związku Pisarzy Ukrainy. W latach 1942 ? 1944 w Polskich Siłach Zbrojnych w ZSRR. Od 1943 działacz Związku Patriotów Polskich. Wtedy to napisał słowa ?Marszu 1 Korpusu autorstwa Aleksandra Barchacza ( Spoza gór i rzek).
Wrócił do kraju z 1 Armią Wojska Polskiego, gdzie pełnił funkcję oficera politycznego. Podczas wojny pisał lirykę polityczną.
W latach powojennych,jeszcze w Lublinie, współpracował z pismem ?Rzeczpospolita?, Organem PKWN. Potem współpracował z odrodzeniem, tygodnikami ? Kużnica ? i ? Nowa Kultura ? . Jako sekretarz Związku Zawodowego Literatów Polskich był jednym z głównych propagatorów socrealizmu i szarą eminencją literatury polskiej. Stefan Kisielewski pisał o nim: ( ?) stał się politrukiem od sztuki i heroldem socrealizmu.Niszczył nas wszystkich okropnie. Jedną z ofiar Ważyka Ferdynand Goetel, który po denuncjacji złożonej przez Ważyka, musiał udać się na przymusową emigrację. Niemniej pamiętał przy tym o Aleksandrze Wacie, wciąż przebywającym na zesłaniu w ZSRR i pisał memoriały w jego sprawie.
   Był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W wydrukowanym w 1955 r. w ?Nowej Kulturze? Poemacie dla dorosłych, jako jeden z pierwszych z dawnych piewców nowej epoki podjął próbę rozrachunków z epoką stalinizmu w Polsce ( krytykując m.in. socrealizm,fałsz propagandy komunistycznej i demoralizację obyczajów robotników, a zwłaszcza jedno z głównych przedsięwzięć stalinizmu w Polsce ? Nową Hutę. Utwór wywołał niesłychany rezonans, egzemplarze pisma sprzedawano na bazarach a sam utwór masowo kopiowano. Podrażniony aparat partyjny odwołał redaktora czasopisma, oraz zainicjował zmasowany atak propagandy. Niemniej echa poematu spowodowały powołanie specjalnej komisji partyjnej i odwołanie zarządu Kombinatu oraz dymisje miejscowej organizacji PZPR, a także zmiany na lepsze w warunkach socjalnych pracowników. Sam Ważyk zmienił swój stosunek do osób,które wcześniej atakował.
W 1957 r. został członkiem redakcji krajowego miesięcznika ?Europa?, jednak po zawieszeniu pisma przez komunistyczne władze i wstrzymania druku pierwszego numeru pod koniec tego roku wystąpił z PZPR w geście protestu. W 1959 r. został skrytykowany przez Komitet Centralny PZPR  m. in. ?za wrogą postawę? w specjalnej uchwale partii. W 1964 r. Adam Ważyk podpisał podpisał się pod protestacyjnym listem 34, przeciwstawianiu się łamani wolności słowa w PRL. W konsekwencji władze wydały Ważykowi zakaz współpracy z polskim radio i telewizją. 
W marcu 1968 ponowił protest, będąc wraz z innymi intelektualistami sygnatariuszem listu do redaktora Uniwersytetu Warszawskiego ( był nim Stanisław Turski ), w którym bronił praw studentów represjonowanych po sprzeciwie wobec decyzji władz PRL o usunięciu z programu Teatru Narodowego inscenizacji ?Dziadów? Adama Mickiewicza. W styczniu 1976 r. podpisał się także pod Memoriałem 101, krytykującym planowany przez ekipę Edwarda Gierka projekt zmiany Konstytucji PRL ( przewidujący m. in. wpis o wiecznej przyjaźni z ZSRR ).
Adam Ważyk tłumaczył poezję francuską ( Rimbaud,  Apollinaire, Aragon, Eluard, a także Horacego, Puszkina ( Eugeniusz Oniegin ), Blaise Cendraresa, Gerarda de Nervala, oraz Maxa Jacoba.
W 1949 roku Prezydent RP Bolesław Bierut nadał mu Order Sztandaru II klasy. W 1955 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Ordereu Odrodzenia Polski.
W 1953 roku otrzymał nagrodę państwową II stopnia. W 1978 otrzymał nagrodę Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego
   Ukazały się następujące jego książki: ? Semafory? ( 1924 ), ?Oczy i usta? (1926), ? Tramwaj?, ?Przechodzień?, ?Człowiek w burym ubraniu? ( 1930 ), ?Latarnie świecą w Karpowie? ( 1933),?Mity rodzinne? (1938), ?Serce granatu? (1943), ? W stronę humanizmu?(1949), ?Poemat dla dorosłych? (1955), ? Wiersze i poematy ? (1957), ? Labirynt ?(1961), ?Wagon?(1963), ?Kwestia gustu? (1966), ?Gra i doświadczenie?(1974),? Dziwna historia awangardy?(1976), ?Zdarzenia? (1977), ?Wiersze Wybrane? (1978), ?Amfion? - rozważania nad wierszem polskim (1983) ? szkice.